Czym jest herbata jaśminowa?
To najsłynniejsza z chińskich herbat aromatyzowanych kwiatami. To „klejnot w koronie” chińskich herbat pachnących, obok herbat z chryzantemą, osmantusem, różą czy magnolią. W północnych Chinach filiżanka herbaty jaśminowej to tradycyjny gest powitania gości.
Krzew jaśminu nie jest w Chinach rodzimy — uważa się, że trafił tam z Persji w okresie rozbicia (III–VI wiek). Do herbaty używa się przede wszystkim jaśminu arabskiego (Jasminum sambac), który nadaje herbacie charakterystyczny, słodki, kwiatowy zapach. Za historyczną kolebkę herbaty jaśminowej uważa się północny Fujian, a okolice miasta Changle słyną z uprawy jaśminu na potrzeby herbaty.
Z czego jest zrobiona herbata jaśminowa?
Herbata jaśminowa składa się z dwóch elementów: liści herbaty (tzw. herbaty bazowej) i świeżych kwiatów jaśminu, które oddają jej swój zapach, ale nie zostają w gotowym produkcie. W tradycyjnej metodzie kwiaty i liście są ze sobą mieszane i układane w dużych stosach, a zapach kwiatów stopniowo przechodzi w liść.
Proces wygląda mniej więcej tak:
- wiosną zrywa się i przetwarza herbatę bazową,
- herbata jest przechowywana do lata, ponieważ jaśmin zakwita dopiero w lipcu i trwa to do września,
- liście miesza się ze świeżymi kwiatami — wieczorem układa się je w stosy na kilka godzin, aż kwiaty otworzą się i oddadzą aromat,
- kwiaty przesiewa się, a cały cykl powtarza się kilka razy: przy zwykłych gatunkach 1–2 razy, przy lepszych kilka, a przy najdroższych nawet ośmiu–dziewięciu razy,
- po ostatnim cyklu zużyte kwiaty są usuwane, a herbata suszona, dzięki czemu można ją długo przechowywać — zapach zostaje w liściu.
Najlepsze gatunki mogą powstawać nawet miesiąc, bo herbata musi odpocząć między kolejnymi etapami. To główna różnica między prawdziwą herbatą jaśminową a herbatą, do której po prostu dodano aromat.
Czy herbata jaśminowa jest zielona?
Najczęściej tak — herbatą bazową jest zwykle herbata zbliżona do zielonej, dlatego na co dzień mówi się o „zielonej herbacie jaśminowej”. Jest tu jednak pewien niuans: w tradycyjnej wersji baza to specjalna herbata nazywana zao bei („herbata przygotowana”), lekko utleniona i przygotowana właśnie po to, by dobrze chłonąć zapach kwiatów i równoważyć ich słodycz.
Jaśminem można też pachnieć inne herbaty. Bardzo delikatną, „powietrzną” odmianą jest herbata biała z jaśminem (w Chinach znana m.in. jako Bai Hao Yin Zhen albo Silver Needles Jasmine), w której zapach jaśminu jest najlżejszy. Zdarzają się też jaśminowe oolongi.
Prawdziwa herbata jaśminowa a herbata z aromatem jaśminowym
Na rynku spotkasz dwa zupełnie różne produkty:
- Herbata pachnąca kwiatami jaśminu — powstaje metodą tradycyjną, przez wielokrotne przekładanie liści świeżymi kwiatami. Zapach jest delikatny, złożony i utrzymuje się w naparze.
- Zielona herbata z aromatem jaśminowym — zwykła herbata (zielona, oolong lub biała) spryskana esencją jaśminową albo aromatem. To właśnie te produkty odpowiadają za popularność „zielonej herbaty jaśminowej”. Nie powinno się ich nazywać herbatą jaśminową w ścisłym znaczeniu, tylko zieloną herbatą z jaśminem.
Jak je odróżnić? Na opakowaniu szukaj informacji o metodzie („scented with jasmine flowers”) i o pochodzeniu, a w składzie — samej herbaty, bez słowa „aromat”. Dobra herbata jaśminowa pachnie subtelnie i kwiatowo, a nie „perfumowo”. Najlepsze herbaty jaśminowe powinny pieścić zmysły, a nie przytłaczać nadmiarem.
Jak smakuje herbata jaśminowa?
Dobra herbata jaśminowa łączy dwie rzeczy: świeży, lekko trawiasty smak liścia i słodki, kwiatowy aromat jaśminu. Aromat jest wyraźny już po otwarciu opakowania, a w naparze pozostaje delikatny i czysty. Gorzkawa cierpkość, jeśli się pojawia, zwykle znaczy, że woda była zbyt gorąca albo liście parzyły się zbyt długo.
Jak parzyć herbatę jaśminową?
Herbata jaśminowa jest delikatna, więc lepiej nie zalewać jej wrzątkiem. Zasady są podobne jak przy herbatach zielonych i białych.
| Parametr | Gongfu (gaiwan, czajniczek) | Sposób „zachodni” (kubek, dzbanek) |
|---|---|---|
| Ilość herbaty | ok. 4–5 g na 100 ml wody | 2–3 g na 200 ml wody |
| Temperatura wody | 80–85°C | 80–85°C |
| Czas pierwszego parzenia | ok. 20–30 s | 2–3 min |
| Liczba parzeń | 3–5 | 2–3 |
Jeśli napar jest zbyt „perfumowany” lub gorzki, obniż temperaturę i skróć czas. Ogólne zasady dla herbat zielonych opisujemy w artykule Jak parzyć zieloną herbatę, a przyczyny goryczy — w tekście Dlaczego zielona herbata jest gorzka. O technice krótkich zaparzeń przeczytasz tutaj: Parzenie herbaty krótkimi parzeniami.
Z czym pić herbatę jaśminową?
Najlepiej pić ją bez dodatków — cukier i mleko zagłuszają delikatny aromat. Dobrze pasuje do lekkich, niezbyt słodkich przekąsek: ryżowych, warzywnych, owoców i lekkich ciast. W Chinach często serwuje się ją do posiłków, bo jej zapach dobrze odświeża.
Herbata jaśminowa a kofeina
Herbata jaśminowa jest zrobiona z liści Camellia sinensis, więc zawiera kofeinę. Ile jej jest w różnych herbatach, sprawdzisz w artykule Kofeina w herbacie.
Jaką herbatę jaśminową wybrać i gdzie ją kupić?
W naszym sklepie znajdziesz dwie herbaty jaśminowe:
Jeśli zaczynasz przygodę z herbatą sypaną, przeczytaj też Herbata liściasta czy w torebkach — różnice oraz Jak dobrać herbatę dla początkujących.
Najczęstsze pytania o herbatę jaśminową
Z czego jest zrobiona herbata jaśminowa?
Z liści herbaty (najczęściej zielonej lub zbliżonej do niej) i świeżych kwiatów jaśminu, które oddają jej zapach. Gotowa herbata zwykle nie zawiera kwiatów, bo są one przesiewane po scentowaniu.
Czy herbata jaśminowa jest zielona?
Zwykle tak, choć w wersji tradycyjnej baza to lekko utleniona herbata zao bei. Zdarzają się też herbaty jaśminowe na bazie herbaty białej lub oolongu.
Jaki jaśmin dodaje się do herbaty?
Najczęściej jaśmin arabski (Jasminum sambac), który nadaje herbacie słodki, kwiatowy aromat.
Jak odróżnić prawdziwą herbatę jaśminową od aromatyzowanej?
Sprawdź skład i opis: w herbacie tradycyjnej nie ma dodanego aromatu, a zapach jest subtelny. Herbaty spryskiwane esencją pachną intensywniej i „perfumowo”.
Ile parzyć herbatę jaśminową i w jakiej temperaturze?
W temperaturze 80–85°C. W kubku około 2–3 minut, w stylu gongfu 20–30 sekund na pierwsze parzenie.
Gdzie kupić herbatę jaśminową?
W naszym sklepie: Hua Cha Yin Luo i Hua Cha White King.